Cybercrime ontwikkelt zich sneller dan ooit. Organisaties hadden vroeger vooral te maken met slecht geschreven phishingmails. Maar de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) heeft ook cybercriminaliteit een flinke boost gegeven. Tegenwoordig zien we AI-gedreven aanvallen die overtuigend, persoonlijk en nauwelijks van echt te onderscheiden zijn. De opkomst van deepfakes – kunstmatig gegenereerde audio- en videocontent – vergroot deze dreiging aanzienlijk en verlegt het speelveld van techniek naar vertrouwen.


Van nepbericht naar nepbestuurder

Phishing is al jaren een van de meest gebruikte aanvalsvectoren. We zien dat AI deze techniek fundamenteel verandert. Moderne aanvallen bestaan niet langer uit generieke berichten. Kwaadwillenden versturen foutloze en gepersonaliseerde e-mails die aansluiten bij de toon, context en zelfs schrijfstijl van een organisatie. Het grootste risico zit echter in de vervolgstap. Deepfake audio maakt het mogelijk om de stem van collega’s, managers of bestuurders realistisch te imiteren. In de praktijk zijn al incidenten bekend waarbij medewerkers telefoontjes ontvingen die klonken alsof ze van hun financieel directeur (CFO) kwamen, inclusief urgente betalingsverzoeken. De combinatie van een geloofwaardige e-mail, een vertrouwde stem en tijdsdruk maakt deze aanvallen extreem effectief.

Waarom werkt dit zo goed?

Deepfakes misbruiken iets fundamenteel menselijks: vertrouwen. We vertrouwen bekende stemmen, herkenbare communicatiestijlen en collega’s die met spoed handelen. AI versterkt deze illusie. Daarbij is trainingsmateriaal voor aanvallers volop beschikbaar. De meeste organisaties plaatsen regelmatig content, zoals LinkedIn-video’s, online presentaties, webinars, podcasts en korte clips. Slechts enkele minuten audio of video zijn voldoende om een overtuigende digitale imitatie te creëren.

Volgens recent onderzoek

Het ESET Threat Report H2 2025 laat zien dat AI geen theoretisch risico meer is, maar een actief wapen in handen van cybercriminelen. We hebben de belangrijkste bevindingen op een rij gezet:

  • AI-gedreven malware is werkelijkheid geworden. ESET ontdekte PromptLock, de eerste ransomware die AI gebruikt om zelfstandig kwaadaardige scripts te genereren.
  • Deepfakes worden structureel ingezet voor oplichting, phishing en investeringsfraude. Campagnes worden sneller, meer schaalbaar en moeilijker te herkennen.
  • Combinatie-aanvallen nemen toe: gepersonaliseerde e-mails, deepfake audio en sociale manipulatie versterken elkaar.
  • Het aantal ransomware-slachtoffers steeg in 2025 met ongeveer 40 procent ten opzichte van 2024.
  • Statelijke actoren (o.a. Rusland, China en Noord-Korea) richten zich steeds vaker op Europese organisaties, vitale infrastructuur en toeleveringsketens.

Deze ontwikkelingen bevestigen dat vertrouwen zelf een aanvalsvector is geworden.

Created with Sketch.
Deepfake-aanvallen herkennen

Deepfake-aanvallen herkennen

1. Controleer via een tweede kanaal
Ontvang je onverwachte of urgente verzoeken via e-mail, Teams, WhatsApp of telefoon? Verifieer deze altijd via een ander bekend kanaal.

2. Let op subtiele afwijkingen
Deepfake audio kan vlakke emotie hebben, onnatuurlijke pauzes of net afwijkende intonatie.

3. Herken combinatie-aanvallen
De combinatie van gepersonaliseerde e-mail met een deepfake stem en het gevoel van urgentie wijst op een hoog risico van cybercrime.

4. Meld twijfel direct
Snelle melding kan een volledige aanvalsketen doorbreken en grote financiële of reputatieschade voorkomen.

Security in de boardroom

De snelheid en impact van AI-gedreven aanvallen maken duidelijk dat cybersecurity geen puur IT-onderwerp meer is. Deepfakes raken vertrouwen, besluitvorming, reputatie en financiële continuïteit. Dit zijn thema’s die direct op bestuursniveau thuishoren. Dit wordt extra relevant met de komst van NIS2, die organisaties verplicht tot aantoonbaar risicobeheer, betere incidentrespons en duidelijke governance rond cybersecurity. Organisaties die security nu al structureel verankeren in hun bestuur zijn beter voorbereid én sneller compliant.