(function(d,s,i,r) { if (d.getElementById(i)){return;} var n=d.createElement(s),e=d.getElementsByTagName(s)[0]; n.id=i;n.src='//js.hs-analytics.net/analytics/'+(Math.ceil(new Date()/r)*r)+'/554273.js'; e.parentNode.insertBefore(n, e); })(document,"script","hs-analytics",300000);

Nieuwe businessmodellen en digitale transformatie (deel 1 van 2)

Steeds vaker horen we de termen nieuwe businessmodellen en digitale transformatie, maar wat is dan een nieuw business model en wat heeft digitale transformatie ermee te maken? En belangrijker nog wat betekent dit voor ons, de samenleving? Vanuit de roep naar duurzaamheid is een nieuwe manier van denken ontstaan. Deze manieren van denken zorgen voor sterk veranderende transactiemodellen. Prof. Dr. Jan Jonker, hoogleraar aan de Radboud Universiteit deed onderzoek en ontdekte drie stromingen waar deze modellen in passen: delen, ruilen en creëren. 

Belangrijke uitgangspunten bij het onderzoek zijn het creëren van verbindingen, denken vanuit gemeenschappelijke waarde (community) en waardevolle samenwerking tussen organisaties en individuen. Traditioneel denken we met geld als waarde. In de veranderende economie wordt de samenhang tussen het verdienen van geld en andere zaken, die niet in geld uit te drukken zijn, onlosmakelijk met elkaar verbonden. Denk hierbij aan zorg voor natuur, zorg voor elkaar of zorg voor sociaal kapitaal. Met de komst van allerhande technologische innovaties is ondernemen met een duurzame inslag niet langer weggelegd voor grote ondernemingen of innovatieve ondernemers.

Wat is er anders aan een nieuw businessmodel

Belangrijk aspect bij het neerzetten van een business model is de vraag; hoe ga ik geld verdienen? Maar gaat het nog enkel om geld of zijn alternatieve waarden als aandacht, gezelligheid, veiligheid, zorg net zo belangrijk? Waar het om gaat is dat een vernieuwend business model niet alleen draait om het verdien- of transactiemodel, maar veel meer om een vernieuwende waarde propositie.

Vanuit de gedachte dat we gezamenlijk een relatie hebben van wederkerige verantwoordelijkheid onderscheiden we vier elementen onderscheiden:

  1. Uitgangspunten die partijen met elkaar delen.
  2. Strategische keuzes die gemaakt worden.
  3. Een sterk waardenetwerk.
  4. Gezamenlijk organiseren.

Belangrijk daarbij is dat het verdienmodel niet in bezit is van een organisatie, maar van een collectief tussen alle betrokkenen.

Nieuwe businessmodellen en digitale transformatie 1.png

Om de duurzaamheid van het businessmodel te bewerkstelligen is een gezamenlijk proces van waardecreatie noodzakelijk. Hierbij zien we dat gedeelde belangen zorgdragen voor wederkerigheid in het proces. Hierdoor ontstaat een circulair proces dat zorgt voor gezamenlijke en continue verbetering.

Nieuwe businessmodellen en digitale transformatie 2.png

De 3 stromingen van nieuwe business modellen

Stroming 1: Delen

Internet heeft een opening gecreëerd om eenvoudig toegang te krijgen tot een schat aan informatie. Delen is hierdoor op het gebied van kennis al gemeengoed geworden. In nieuwe business modellen zien we dat het delen van sociaal kapitaal, tijd en kunde vaak terugkomt. Gelijkwaardigheid waarmee continu allerlei zaken worden uitgewisseld, zorgt voor samenwerkingen waarbij ideeën, materialen, kennis of transport gedeeld worden.

Stroming 2: Ruilen

Ruilen spreekt voor zich. Dit betreft transacties waar met gesloten beurs een verrekening plaats vindt. Denk hierbij aan diensten voor wederdiensten, spaarsystemen, social media aandacht of andere alternatieve betalingen. Belangrijk is te weten dat dit soort transacties vaak gebruikt worden om gedragsverandering teweeg te brengen. Kenmerkend is dat niet met geld gerekend wordt, maar met sociale waarde van kennis, netwerken en aandacht.

Stroming 3: Creëren

Dit soort nieuwe businessmodellen gaan uit van win-winsituaties. Hoe pakken we gelijktijdig maatschappelijke thema’s aan en zijn we toch winstgevend? Ook kan gekeken worden hoe de klant bijdraagt aan de waardebepaling of alternatieve financieringsmodellen. Waar het binnen deze vorm om draait is waarde uitwisseling. Hoe leveren betrokkenen samen een toegevoegde waarde voor beide partijen?

Tot slot van deel 1

Belangrijk bij het denken over, creëren en inzetten van nieuwe businessmodellen zijn verbindingen. Zonder verbindingen is er geen samenwerking mogelijk. En zonder samenwerking is er geen reële mogelijkheid tot delen, ruilen of creëren. Als ondernemer is het belangrijk goed te kijken binnen welke stroming je businessmodel past. Alleen dan zijn betrokkenen in staat zich te conformeren aan het businessmodel en ontstaat er draagvlak binnen de samenleving. Dit resulteert dan weer in verbindingen. Tevens zorgt dit ervoor dat er minder snel wordt nagedacht over bezit. Belangrijker wordt lidmaatschap of gebruik van waarde.

Langzaam zien we ook veranderingen in het denkpatroon van overheden. Het besef dat wetgeving moet veranderen om de roep naar duurzaamheid te kunnen faciliteren. Financiële en juridische systemen worden opnieuw bekeken. Dit is nodig om te zien hoe omgegaan dient te worden met winst anders dan economische waarde. Dit samen met nieuwe generaties technologie en voldoende zekerheid zorgt voor een butterfly effect in digitale transformatie.

In het tweede deel van dit blog gaan we verder in op de drie stromingen. Aan de hand van voorbeelden geven we je we inzicht in de inzet van technologie en de digitale transformatie van business modellen.

Gerelateerde artikelen